partner serwisu

Five Labs i Apply Magic Sauce - czy testy osobowości na Facebooku powiedzą Ci, kim jesteś?

Five Labs i Apply Magic Sauce - czy testy osobowości na Facebooku powiedzą Ci, kim jesteś?
Autor:
Krzysztof Pojawa
Data publikacji:
16 stycznia 2015, 07:21
Średnia ocena:
Twoja ocena:
Tagi:
andrew schwartz, aplikacja do badania osobowości, apply magic sauce, charakter, david stillwell, facebook, five labs, michal kosinski, neo-pi-r, osobowość, pięcioczynnikowy model osobowości, test osobowości, test osobowości na facebooku

Pokaż mi swój profil, a powiem Ci, kim jesteś. Tą maksymą kierują się wszyscy twórcy mniej lub bardziej profesjonalnych testów osobowości, które można znaleźć na Facebooku. Zdecydowana większość z nich należy do tej pierwszej grupy - aplikacji raczej rozrywkowych, niż poważnych. Są jednak przynajmniej dwa testy, za którymi stoją naprawdę szanowani naukowcy, a które swoją wiedzę o nas czerpią właśnie z najpopularniejszego serwisu społecznościowego. Five Labs i Apply Magic Sauce mają za zadanie wykorzystać publikowane przez nas treści i lajki do oceny naszego charakteru i odpowiedzenia na pytanie, które czasem każdy sobie stawia - brzmi ono kim jestem? Czy jednak testy osobowości na Facebooku, nawet wykorzystujące pięcioczynnikowy model osobowości, tzw. wielką piątkę, mają sens i mogą naprawdę powiedzieć o naszych charakterach więcej, niż my sami? Ich twórcy twierdzą, że tak. My więc na to odpowiadamy pokerowym sprawdzam

Testy osobowości do niedawna można było kojarzyć przede wszystkim z tzw. psychotestami z czasopism dla nastolatków, gdzie po wyborze odpowiedzi na kilka czy kilkanaście pytań można było dowiedzieć się np. jaki chłopak zakocha się w Tobie lub jakim ciastkiem jesteś. Nie da się ukryć, że z prawdziwym testem osobowości ma to niewiele wspólnego. 

Oczywiście istnieją też rzeczywiste, profesjonalne testy, jak choćby NEO-PI-R, stworzony w oparciu o pięcioczynnikowy model osobowości Paula Costy i Roberta McCrae, umożliwiający dokładne opisanie osobowości badanego w pięciu obszarach: neurotyczności, ekstrawersji, otwartości, ugodowości i sumienności. Taki test to jednak spory wysiłek tak umysłowy (arkusze testu zawierają łącznie 240 twierdzeń, których zgodność z własnym charakterem badany określa w pięciostopniowej skali - od całkowicie się zgadzam do całkowicie się nie zgadzam), jak i finansowy; przeprowadzenie badania to koszt między 150 a 250 złotych, a gdyby ktoś chciał nabyć na własnosć komplet arkuszy wraz z podręcznikiem, z którego dowie się, w jaki sposób obliczać wyniki, musi liczyć się z wydatkiem w granicach 350 złotych. 

Okazuje się jednak, że można przeprowadzić test osobowości w znacznie prostszy i tańszy sposób. Wystarczy aktywnie używany profil na Facebooku. Jeśli go posiadamy, możemy skorzystać z jednego z dwóch testów, które badają naszą osobowość na podstawie naszych wpisów lub lajków. 

Brzmi mało wiarygodnie? My początkowo również tak uważaliśmy. Postanowiliśmy jednak przyjrzeć się tym testom, kiedy dowiedzieliśmy się, że za ich powstaniem stoją naukowcy z wysoko cenionych uniwersytetów w Cambridge i Pennsylvanii.

Five Labs - pięcioczynnikowy model osobowości jednym kliknięciem

Five Labs jest projektem badawczym, który przygotował i prowadzi prof. H. Andrew Schwartz z Uniwersytetu w Pennsylvanii. Oparty został on bezpośrednio o pięcioczynnikowy model osobowości i test NEO-PI-R, o których wspominaliśmy wcześniej. W ciągu kilku lat Schwartz wraz ze współpracownikami przeprowadzili testy osobowości na ponad 75 tysiącach wolontariuszy, jednocześnie analizując (tu już w grę wchodziło oczywiście wykorzystanie komputerów) wszystkie ich statusy na Facebooku. Na podstawie uzyskanych danych przygotowany został mechanizm określający osobowość badanego na podstawie jego wpisów.

Brzmi bardzo naukowo i bardzo poważnie, ciekawi więc jesteśmy, jak Five Labs sprawdza się w praktyce.

Dostępna na stronie Five Labs przeglądarkowa aplikacja wymaga w pierwszej kolejności zalogowania się za pomocą, co zrozumiałe, Facebooka. Prosi też o zgodę na dostęp do całkiem sporej liczby informacji dotyczących naszego profilu, jednak co istotne, sama nie zamierza na nim nic publikować.

Five Labs

Po zalogowaniu wszystkie nasze facebookowe treści są odczytywane i analizowane, a na ich podstawie przygotowywany jest nasz profil osobowościowy.

Five Labs

Po kilkunastu sekundach widzimy już wyniki testu.

Five Labs

Czego się dowiedzieliśmy? 
Dominującą cechą osobowości piszącego te słowa jest otwartość - używając pięciostopniowej skali używanej w teście NEO-PI-R, jest on raczej otwarty (wskaźnik tego czynnika wyniósł 74%). Przy czym należy zaznaczyć, że chodzi o otwartość na doświadczenia, czyli ciekawość poznawczą. Ten czynnik został określony całkiem dobrze.

Kolejna cecha osobowości, którą aplikacja określiła na poziomie raczej tak (czynnik osiągnięty na poziomie 62%), to ekstrawersja. I w tym przypadku akurat trudno zgodzić się z tym wynikiem.

Na dokładnie tym samym poziomie (62%) kształtuje się neurotyczność. Ten czynnik, jak otwartość, został określony dość poprawnie.

Wskaźnik kolejnego czynnika, sumienności, zatrzymał się na poziomie 37%, a więc w prostej, pięciostopniowej skali można go określić jako raczej nie. Z tym wynikiem nie można się zgodzić.

Cechą charakteru autora tego artykułu, o której według testu można powiedzieć, że na pewno jej nie posiada jest ugodowość. Jej wskaźnik osiągnął jedynie 13%. I ten wynik w żadnym wypadku nie oddaje rzeczywistości.

O ile więc w dwóch elementach cechy osobowości badane na podstawie wpisów na Facebooku zostały określone poprawnie, o tyle wyniki trzech pozostałych dość mocno rozmijają się ze stanem faktycznym.  Pojedynczy przypadek to jednak zbyt mało, żeby ostatecznie powiedzieć, że Five Labs nie działa. Aplikacja umożliwia zbadanie również naszych znajomych i porównanie naszej osobowości z innymi użytkownikami.

Do drugiego testu wybraliśmy więc doskonale nam znaną osobę, w której przypadku nie będziemy mieć żadnego problemu z określeniem poprawności oceny dokonanej przez Five Labs.

Five Labs

W tym przypadku aplikacji udało się poprawnie określić stopień ekstrawersji i neurotyczności. W przypadku sumienności i ugodowości wynik jest zdecydowanie zbyt niski, natomiast otwartość na doświadczenia została oceniona o wiele za wysoko.

Dla pewności sprawdziliśmy także, co Five Labs ma nam do powiedzenia o jeszcze kilku innych osobach. W każdym przypadku wyglądało to dość podobnie - aplikacja poprawnie określała dwa, a maksymalnie trzy czynniki. Czy więc działa poprawnie? Podaje nieprawidłowe wyniki, to wiemy na pewno. Natomiast czy błędem jest model wykorzystywany do ich ustalenia, czy może założenie, że na Facebooku jesteśmy w stu procentach sobą i na podstawie publikowanych treści można ustalić naszą osobowość? Odpowiedź na to pytanie wydaje się dość oczywista.

Apply Magic Sauce - pokaż mi, co lubisz, a powiem Ci, kim jesteś

Kolejny facebookowy test osobowości skonstruowany został w oparciu o badania przeprowadzone przez doktora Davida Stillwella i doktora Michala Kosinskiego z uniwersytetu w Cambridge. Posłużyli się oni metodą zbliżoną do wykorzystanej przez prof. Schwartza, odpowiedzialnego za badania Five Labs, natomiast przebadali znacznie większą grupę wolontariuszy - aktualnie baza wyników zawiera dane z ponad 4 milionów profili. Dodatkowo do przygotowania własnego modelu wykorzystali nie tylko treści statusów umieszczane na Facebooku przez badanych, ale też wszystkie ich polubienia, które - według nich - mają zasadnicze znaczenie dla skuteczności i poprawności modelu. Wyniki ich badań, opublikowane między innymi w wydawanym od 1915 roku przez Amerykańską Akademię Nauk czasopiśmie Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS), są jednoznaczne. Zgodnie z nimi komputerowa ocena osobowości jest znacznie dokładniejsza niż przeprowadzana przez człowieka. Czy tak jest w rzeczywistości? Przekonajmy się.

Po wejściu na stronę testu i zalogowaniu się za pomocą konta na Facebooku klikamy duży przycisk Start i czekamy kilkanaście sekund, aż aplikacja pobierze wszystkie niezbędne dane z naszego profilu. Po tym czasie widzimy już wyniki, przejdźmy więc od razu do nich.

Apply Magic Sauce

Wiek badanego został określony na 25 lat (w rzeczywistości za pół roku skończy on 35). Płeć psychiczna? W zasadzie nieokreślona - interesujący wynik, acz nie sposób się z nim zgodzić.

Apply Magic Sauce

Orientacja seksualna została określona jako heteroseksualna, a więc poprawnie. Dla wyjaśnienia - powyższy wskaźnik określa stopnień prawdopodobieństwa występowania u badanego orientacji homoseksualnej. Interesująco przedstawia się natomiast prognozowany przez aplikację status związku - badany raczej w związku nie jest, ale może jednak jest, a niewykluczone również, że jest już żonaty.

Apply Magic Sauce

Kolejnym elementem oceny są wyniki związane z czynnikami osobowości. One również są dość zaskakujące. Otwartość na doświadczenia - 48% (przy 74% w Five Labs), sumienność - 48% (Five Labs - 37%), ekstrawersja - 34% (Five Labs - 62%), ugodowość - 42% (Five Labs - 13%), neurotyczność - 36% (Five Labs - 62%). Wyniki są więc nie dość, że mocno niezgodne z rzeczywistością, to jeszcze znacznie odbiegają od oceny testu Five Labs. 

Zainteresowania? Wydaje się, że znalazło się ich tu na tyle dużo, żeby każdy mógł znaleźć coś dla siebie. Co prawda autor niniejszego artykułu jest osobą o dość szerokich zainteresowaniach, nie może jednak przypomnieć sobie, żeby kiedykolwiek fascynowało go pielęgniarstwo (ang. nursing). 

Apply Magic Sauce

Kolejne interesujące wyniki dotyczą poglądów politycznych i wyznawanej religii. Według aplikacji badany prawdopodobnie jest liberałem, ale równie dobrze może być też konserwatystą. Religia - według aplikacji będzie to albo inne wyznanie chrześcijańskie, albo ateizm. Ale niewykluczone, że jednak katolicyzm.

Apply Magic Sauce

Ostatnia część wyników określa satysfakcję z życia i inteligencję. Oba te wskaźniki nie mają zbyt wiele wspólnego z rzeczywistością.

Wyniki uzyskane w Apply Magic Sauce mówią jedno - mianowicie to, że ta sieciowa aplikacja, służąca rzekomo do badania osobowości, nie nadaje się do czegokolwiek poza zabawą. Ale komputerowa ocena osobowości jest znacznie dokładniejsza niż przeprowadzana przez człowieka. Mamy wrażenie, ze to zdanie zostało użyte tylko po to, żeby móc powiedzieć też komputer wie lepiej, jeśli stwierdził, drogi użytkowniku, że masz 25 lat i jesteś ateistycznym katolikiem, to znaczy, że tak jest.

Podsumowanie

O ile przeprowadzane przez wykwalifikowanych psychologów profesjonalne testy osobowości mogą nieść za sobą dużą wartość dla badanych, pozwalając im chociażby na ukierunkowanie ścieżki zawodowej lub pomoc w ich problemach psychologicznych, to ocena czynników osobowościowych na podstawie treści i polubień na Facebooku, choć mająca podstawy naukowe w postaci wieloletnich badań przeprowadzonych na wielu tysiącach wolontariuszy, jest całkowicie nieskuteczna. Widać to zwłaszcza po Apply Magic Sauce, gdzie odnieśliśmy wrażenie, że większość wyników podawana jest w taki sposób, żeby w żadnym momencie nie określić niczego zbyt konkretnie. Tam natomiast, gdzie nie da się przedstawić wyniku w sposób inny od jednoznacznego (wiek, orientacja seksualna) aplikacja, mówiąc kolokwialnie, trafia kulą w płot.

Nieco lepiej, ale wciąż niewystarczająco poprawnie, działa Five Labs.  Dwa lub trzy czynniki określane są na poziomie zbliżonym do rzeczywistego, pozostałe oceny nie mają ze stanem faktycznym nic wspólnego. 

Nie zarzucamy jednak naukowcom odpowiedzialnym za oba projekty nierzetelności w ich przygotowaniu. Naszym zdaniem fundamentalnym błędem jest jednak założenie, że na podstawie aktywności na Facebooku można poprawnie określić czyjąkolwiek osobowość. Zalajkowanie jakiejś treści nie zawsze przecież oznacza, że ją rzeczywiście lubimy. Często kliknięcie "lubię to" jest oznaką poruszenia, smutku, wsparcia udzielonego innej osobie. A treści, które piszemy? Wiele statusów publikowanych jest dla żartu, inne są ironiczne. Określanie na tej podstawie osobowości użytkowników? Nie, to nie mogło się udać.

Jeśli więc chcecie w profesjonalny sposób zbadać swoją osobowość, najlepszym rozwiązaniem będzie udanie się do dobrego gabinetu psychologicznego. A jeśli będziecie korzystać Apply Magic Sauce czy Five Labs to pamiętacie o tym, o czym zapomnieli ich twórcy - że do sieci społecznościowych nie należy podchodzić ze stuprocentową powagą.

Brak komentarzy do tej publikacji. Dodaj pierwszy komentarz.