partner serwisu
Jak i czym zrobić kopię zapasową za darmo?
Autor:
Agnieszka Serafinowicz
Data publikacji:
3 czerwca 2014, 12:38
Średnia ocena:
Twoja ocena:
Tagi:
active disk image lite, clonezilla, comodo backup, idrive online backup, microsoft, syncback freeware, windows 7, windows 8, windows 8.1

Backup w Windows 8

Narzędzi umożliwiających wykonanie kopii zapasowej ważnych danych nie mogło zabraknąć również w najnowszym systemie operacyjnym giganta z Redmond – Windows 8.1. Funkcjonalność aplikacji do wykonywania backupu oraz zapisu obrazu systemu jest podobna jak w przypadku Windows 7, ale Microsoft zdecydował się na zmiany w sposobie uruchamiania tych narzędzi. 

Użytkownik najnowszych "okienek" może wykonać całkowitą kopię systemu operacyjnego, może również - podobnie jak w systemie Windows 7 - samodzielnie wybrać, które z jego plików i folderów mają być chronione w postaci kopii zapasowej. Dostępny jest w pełni konfigurowalny harmonogram zadań backupu i środowisko odtworzeniowe uruchamiane ze startowego nośnika. Zmianie uległa nazwa grupy narzędzi do wykonywania kopii zapasowej i przywracania plików. Zamiast znanego z Windows 7 programu Kopia zapasowa systemu Microsoft Windows mamy w Windows 8.1 coś, co nazywa się Historia plików. Przyjrzyjmy się bliżej temu rozwiązaniu.

Wykonywanie kopii zapasowej

Dostęp do narzędzi umożliwiających zapis kopii zapasowych uzyskujemy w podobny sposób, jak w przypadku korzystania z systemu Windows 7 - za pośrednictwem Panelu sterowania. Po jego wywołaniu należy przejść do kategorii System i zabezpieczenia, a następnie wybrać pozycję Historia plików. Można również od razu kliknąć odnośniki zadań wykonywania kopii lub przywracania.

Oprócz tego podłączenie dysku do komputera powoduje, że system wyświetli listę proponowanych zadań, na której m.in. znajdziemy pozycję prowadzącą do uruchomienia procesu konfiguracji podłączonego urządzenia jako nośnika kopii zapasowych.

W przypadku wywołania Historii plików bezpośrednio z Panelu sterowania, system automatycznie skanuje komputer pod kątem dysków nadających się do roli nośnika backupowego. Jeżeli takie urządzenie zostanie znalezione, zadanie kopii zapasowej konfigurowane jest praktycznie automatycznie. System sam wybiera, jakie dane mają być chronione oraz gdzie mają być zapisywane. Użytkownik ma jedynie włączyć mechanizm ochronny.

Standardowo skonfigurowana Historia plików chroni pliki i foldery powiązane z kontem użytkownika uruchamiającego narzędzie do zapisu kopii zapasowych. Pula chronionych zasobów obejmuje wszystkie dane na klasycznym pulpicie, pliki w standardowych bibliotekach systemu (dokumenty, zdjęcia, muzyka etc.), a także pliki z usługi OneDrive, ale tylko te, które istnieją w lokalnym folderze tej usługi. Jeżeli jakiś plik został zapisany w usłudze OneDrive na innym urządzeniu, ale nie został jeszcze zsynchronizowany z folderem lokalnym na komputerze, na którym uruchamiana jest Historia plików, nie będzie on zapisany w kopii zapasowej. Nie jest to problem w kontekście ochrony danych, bo dostęp do plików przechowywanych w usłudze OneDrive i tak mamy z dowolnego miejsca na świecie (wystarczy dowolne urządzenie z przeglądarką WWW podłączone do internetu), więc awaria dysku czy kradzież komputera w żaden sposób na te dane nie wpływa.

Nowością w stosunku do narzędzi backupowych znanych z Windows 7 jest to, że po włączeniu Historii plików mamy możliwość udostępnienia nośnika backupowego innym członkom grupy domowej (czyli użytkownikom korzystającym z tej samej sieci lokalnej). To z jednej strony wygodne rozwiązanie, gdyż wszystkie kopie zapasowe plików wszystkich użytkowników, którzy skorzystają z funkcji Historia plików będą znajdować się w jednym miejscu, ale z drugiej strony w razie awarii takiego nośnika tracone są wszystkie kopie zapasowe. W realiach domowych, ze względów ekonomicznych niewielu użytkowników zdecyduje się na inwestycję w postaci dysku backupowego dla każdego z użytkowników. Zatem rozwiązanie proponowane w Windows 8 jest o tyle dobre, że ułatwia wszystkim domownikom wykonywanie kopii zapasowych, stanowi zachętę do wykonywania backupu, a to jest zawsze lepszym wyjściem niż całkowita rezygnacja z ochrony danych.

Jak często Historia plików zapisuje kopie zapasowe plików użytkownika? Odpowiedzi na to pytanie dostarczy okno, które pojawi się po kliknięciu odnośnika Ustawienia zaawansowane, wyświetlanego po lewej stronie okna Historia plików.

Jak widać, standardowo skonfigurowana funkcja Historia plików zapisuje nowe wersje danych użytkownika (tylko pliki zmodyfikowane lub powstałe od czasu wykonania ostatniej kopii) co godzinę. Rozmiar bufora Historii plików wynosi 5% pojemności dysku wybranego jako nośnik kopii plików. Warto zaznaczyć, że opisywana funkcja nie tylko chroni dane poprzez wykonanie ich kopii, ale również uwzględnia wersjonowanie, przy czym standardowo system zachowa wszystkie wersje danego pliku od momentu jego powstania, o ile tylko na dysku backupowym będzie wystarczająca ilość miejsca. Użytkownik może wybrać, jak długo wersje kopiowanych danych mają być przechowywane. Lista Zachowaj zapisane wersje pozwala wybrać czas od 1 miesiąca aż do 2 lat.

Użytkownik z uprawnieniami administracyjnymi może z poziomu okna ustawień zaawansowanych sprawdzić systemowy dziennik zdarzeń i kontrolować, czy kopie wykonywane są poprawnie. Jest to o tyle istotne, że raz skonfigurowana i uaktywniona Historia plików działa w pełni automatycznie. Użytkownik nie musi nic uruchamiać, a kopie jego plików będą regularnie zapisywane.

W Windows 7 kopia zapasowa plików użytkownika może być tworzona razem z obrazem całego systemu. W najnowszym systemie Microsoftu przy standardowych ustawieniach Historii plików (cogodzinne kopie plików) tak częste wykonywanie obrazu systemu byłoby pozbawione sensu. Wykonanie obrazu systemu wymaga kliknięcia odnośnika Kopia zapasowa obrazu systemu, który wyświetlany jest w dolnym, lewym rogu okna Historii plików.

Po kliknięciu tego odnośnika uruchomiony zostaje kreator tworzenia obrazu systemu, który jest właściwie znanym z Windows 7 modułem programu Kopia zapasowa systemu Windows (sdclt.exe). Użytkownik może wybrać, gdzie ma być utworzony obraz systemu (dysk lokalny, zewnętrzny, nośniki optyczne, lokalizacja sieciowa). Potem należy jedynie potwierdzić ustawienia i rozpocząć wykonywanie kopii. Jeszcze przed rozpoczęciem tworzenia obrazu systemu program informuje, ile miejsca na docelowym dysku mogą zająć kopiowane dane.

Na naszym testowym komputerze proces wykonywania obrazu systemu trwał niecałe 18 minut. To niemal dwukrotnie dłużej, niż w przypadku komputera z systemem Windows 7, ale nie należy porównywać tych wartości, ze względu na różny rozmiar chronionych zbiorów w obu systemach.

Odtworzenie systemu np. po awarii dysku wymaga utworzenia specjalnego nośnika startowego zawierającego narzędzia pozwalające przywrócić system z zapisanego wcześniej obrazu. Funkcja tworzenia dysku odzyskiwania znajduje się w oknie wywoływanym z Historii plików poprzez kliknięcie odnośnika Odzyskiwanie.

W systemie Windows 8 dysk odzyskiwania pełni nie tylko rolę nośnika umożliwiającego późniejsze odtworzenie systemu z pliku-obrazu, ale jest powiązany z nowymi w Windows 8 funkcjami odświeżania systemu (ponowna instalacja z zachowaniem plików użytkownika) i resetowania systemu (przywrócenie stanu fabrycznego). Mechanizm tworzenia dysku odzyskiwania umożliwia zapis na takim dysku również partycji odzyskiwania, jeżeli znajduje się ona na danym komputerze. Partycja odzyskiwania to wydzielony obszar na dysku komputera (często ukryty), utworzony przez producenta w celu umożliwienia przywrócenia stanu fabrycznego danego urządzenia. Najczęściej tego typu rozwiązanie spotyka się w laptopach.

Kolejną różnicą widoczną w Windows 8 w stosunku do narzędzi odzyskiwania dostępnych w Windows 7 jest to, że "dyskiem odzyskiwania" nie jest płyta CD/DVD lecz dowolny flashdysk USB. Jedynym warunkiem jest, by pojemność takiego pendrive'a była większa niż 256 MB i by nie zawierał on żadnych ważnych danych (proces tworzenia dysku odzyskiwania formatuje wybrany nośnik). System zresztą wyświetli dodatkowy komunikat informujący o konieczności zabezpieczenia ewentualnych danych, jakie mogą się znajdować na wskazanym flashdysku USB.

Co prawda procedura tworzenia dysku odzyskiwania nie uwzględnia możliwości zastosowania płyt CD/DVD, ale nie jest to w żadnym razie wada, gdyż flashdyski USB są nośnikami obsługiwanymi przez każdy współczesny komputer PC.

Przywracanie danych

Po uaktywnieniu funkcji Historia plików, wykonaniu obrazu systemu oraz utworzeniu nośnika odzyskiwania wykorzystaliśmy wszystkie narzędzia do wykonywania kopii zapasowych standardowo wbudowane w Windows 8. Czas zatem sprawdzić, na ile wygodny jest proces odzyskiwania chronionych danych.

Po uruchomieniu komputera z nośnika odzyskiwania mamy możliwość wyboru narzędzi do przywracania danych poprzez wybór opcji Rozwiąż problemy.

Funkcje związane z przywracaniem systemu z zapisanego wcześniej obrazu ukryte są w opcjach zaawansowanych. Bardziej eksponowane są wspomniane wcześniej funkcje odświeżania komputera oraz resetowania ustawień.

Przywrócenie danych z zapisanego wcześniej obrazu systemu wymaga uprawnień administratora. Po uaktywnieniu funkcji odzyskiwania obrazu systemu użytkownik jest najpierw proszony o zalogowanie się na konto z odpowiednimi uprawnieniami. Dalsza procedura ponownego instalowania obrazu komputera wygląda bardzo podobnie do tej, z którą mieliśmy do czynienia na komputerze pracującym pod kontrolą Windows 7. Użytkownik najpierw może wybrać, z którego obrazu system ma być przywrócony (przy czym domyślnie wybierany jest najnowszy obraz systemu), następnie może ewentualnie wymusić ponowny podział na partycje i wykluczyć dyski, które mają być w tym podziale pominięte.

Proces odtwarzania systemu z zapisanego obrazu przebiegł w naszym przypadku bez najmniejszych komplikacji. System Windows 8.1 na naszym stanowisku testowym został odtworzony po niecałych 13 minutach. Niewielka różnica w czasie odtwarzania pomiędzy Windows 7 a Windows 8, przy znacznie większych różnicach w objętości chronionych zbiorów danych (dla komputera z Windows 7 było to 6,5 GB, a dla maszyny pracującej pod kontrolą Windows 8.1 - 11,6 GB) oznacza, że Microsoft w najnowszym systemie usprawnił proces przenoszenia danych z obrazu na dysk docelowy.

Również procedura przywracania plików użytkownika za pomocą mechanizmu Historii plików jest naszym zdaniem znacznie wygodniejsza od analogicznych funkcji w systemie Windows 7. W najnowszym systemie, po kliknięciu w oknie Historia plików odnośnika Przywróć pliki osobiste otrzymujemy dostęp do okna, z poziomu którego możemy łatwo zaznaczyć obiekty (biblioteki, pliki i foldery), które chcemy przywrócić, wybrać wersję przywracanych danych, a także łatwo nawigować pomiędzy nimi w sposób doskonale znany z Eksploratora Windows. W stosunku do mało intuicyjnych rozwiązań znanych z poprzedniej generacji Windows jest to duża poprawa.

Zalety 

  • Częste wykonywanie kopii przy standardowych ustawieniach Historii plików
  • Łatwe przywracanie danych z Historii plików
  • Szybsze niż w Windows 7 przywracanie danych z obrazu na dysk
  • Dysk naprawy systemu w formie flashdysku USB

 

Wady 

  • Brak automatyzacji tworzenia obrazu systemu w ustawieniach standardowych 
wiki grzyb
2015.02.13, 22:20
Da się w backupie windows 8 wybrać własne foldery, z których ma być robiony backup?
marek.cieminski
2017.05.19, 10:50
A znacie rozwiązania XOPERO? Ja dopiero testuje ich produkty. Właściwie to jestem zadowolony, ale chętnie posłucham waszych komentarzy.