partner serwisu

Jak i czym podkręcić kartę graficzną i zwiększyć jej wydajność? Przegląd niezbędnych aplikacji

Jak i czym podkręcić kartę graficzną i zwiększyć jej wydajność? Przegląd niezbędnych aplikacji
Autor:
Tomasz Kurzak
Data publikacji:
9 listopada 2014, 10:40
Średnia ocena:
Twoja ocena:
Tagi:
3dmark, amd, amd overdrive, asus gpu tweak, ati, catzilla, evga precision x, frafs, fraps, furmark, gainward expertool, galaxy xtremetuner, gigabyte oc guru, gpu-z, msi afterburner, msi kombustor, nvidia, palit thunder master, sapphire trixx, zotac firestorm

Podczas wyboru nowych komponentów do komputera bardzo często pod uwagę bierzemy możliwość ich przetaktowania. W przypadku napiętych budżetów takie rozwiązanie pozwala zaoszczędzić "kilka złotych" przy zachowaniu wydajności zbliżonej do oferowanej przez droższe modele. Są też między nami tacy, którzy podkręcają sprzęt z pobudek czysto hobbystycznych. Bez względu na intencje, które nami kierują, do procesu przetaktowania należy się dobrze przygotować. W tym artykule przedstawimy kilka najpopularniejszych narzędzi do monitorowania parametrów i testowania stabilności oraz wydajności kart graficznych. Przyjrzymy się też dokładnie programom pozwalającym na podkręcanie dostarczanych przez producentów akceleratorów grafiki.

Proces podkręcania kart graficznych na pierwszy rzut oka może wydawać się bardzo prosty. Sama zmiana częstotliwości pracy układu graficznego czy pamięci faktycznie nie jest skomplikowana, bo ogranicza się do przesunięcia odpowiedniego suwaka o żądaną wartość. Jednak dobranie odpowiednich parametrów zasilania podzespołów oraz zsynchronizowanie pracy wentylatorów to godziny żmudnych testów, ciągłych restartów i zawieszania się komputera oraz analizowania temperatur rdzenia graficznego i sekcji zasilania.

Musimy pamiętać, że nie sztuką jest ustawienie wysokiego napięcia dla konkretnej częstotliwości pracy rdzenia. Najbardziej pożądanym przez nas efektem powinno być takie ustawienie parametrów, które pozwoli karcie graficznej pracować z możliwie wysokimi częstotliwościami przy możliwie najniższym napięciu podawanym na komponenty i przy jednoczesnym zachowaniu niskich temperatur. Nie bez znaczenia będzie dobranie obrotów wentylatorów, które zapewnią odpowiednie chłodzenie wszystkich elementów akceleratora grafiki zachowując przy tym akceptowalną (lub lepszą) kulturę pracy. Dokładniej z procesem podkręcania możecie zapoznać się w ASUS OC School.

Zanim zaczniemy wyciskać siódme poty z naszych kart graficznych, musimy uzbroić się po zęby w niezbędne programy do monitorowania parametrów ich pracy oraz testowania stabilności i wydajności. Oczywiście ostateczną próbą będzie kilkugodzinne granie w ulubione tytuły, jednak opisane przez nas aplikację pozwolą na wstępne określenie parametrów, z jakimi karta graficzna będzie mogła pracować stabilnie.

 

Niezbędne narzędzia

GPU-Z

PobierzGPU-Z

To darmowa aplikacja dostarczająca szczegółowych informacji na temat karty graficznej i parametrów jej pracy. Program jest często aktualizowany, a biblioteka obsługiwanych akceleratorów wzbogacana jest o nowe modele nawet przed ich oficjalną premierą.

Główne okno programu GPU-Z

Pierwsza zakładka programu przedstawia bardzo szczegółowe informacje o zainstalowanej w systemie karcie graficznej (aplikacja obsługuje konfiguracje wieloprocesorowe). Z tego okna możemy dowiedzieć się nie tylko, jaka nazwę kodową ma nasz procesor graficzny, w jakim procesie technologicznym został wykonany czy poznać datę jego premiery. GPU-Z dostarcza także informacji o tym, która wersja BIOS-u została zainstalowana, z jakich sterowników korzysta karta graficzna oraz jakie są domyślne i aktualne ustawione zegary procesora graficznego oraz pamięci.

Zakładka monitorowania parametrów pracy

Druga zakładka to informacje, które udało się aplikacji pozyskać z czujników zainstalowanych na karcie graficznej. Znajdziemy tu odczyty aktualnego taktowanie rdzenia graficznego i pamięci, ich napięcia, temperatur, prędkości obrotowej wentylatorów, obciążenia GPU, wykorzystania pamięci RAM oraz temperatury sekcji zasilania. Każdą z tych pozycji możemy konfigurować (ustawianie wartości aktualnej, minimalnej, średniej, maksymalnej, wyłączenie monitorowania, wyłączenie zapisywania do pliku dziennika). Obok wartości liczbowych GPU-Z wyświetla wykresy, dzięki którym możemy zobaczyć, jak wyglądały zmiany poszczególnych parametrów w czasie. W najnowszej wersji (0.7.8) okno odpowiedzialne za monitorowanie możemy powiększyć, co umożliwi śledzenie wykresów na przestrzeni dłuższego okresu. Możliwe jest też zapisywanie wszystkich monitorowanych parametrów do pliku dziennika. Częstotliwość odświeżania informacji możemy ustawić ręcznie (wartość domyślna to 1 sekunda).

FurMark i MSI Kombustor

PobierzFurMark

FurMark to przede wszystkim program do testowania stabilności pracy kart graficznych. Aplikacja potrafi także przedstawiać niektóre informację o akceleratorze i parametrach jego pracy oraz sprawdzić wydajność za pomocą wbudowanego testu. Znajdziemy w niej także moduł „CPU Burner”, który służy do testowania stabilności procesorów.

Główne okno programu FurMark

Do testowania stabilności wykorzystywana jest pozornie prosta animacja futrzanego „kółka” renderowana za pomocą bibliotek OpenGL. W rzeczywistości jest to bardzo obciążający test dla każdego układu graficznego.

Ostrzeżenie przed uruchomieniem testów stabilności

Program pozwala na przeprowadzenie testów stabilności w dwóch trybach. Pierwszy z nich to „Burn-in Test”, niekończąca się animacja, której parametry możemy ustawić ręcznie. Do dyspozycji oddano nam wybór między zdefiniowanymi przez twórców rozdzielczościami (możemy także wybrać własne parametry) oraz poziomu wykorzystanego Anti-aliasingu. Drugi tryb testuje kartę graficzną w rozdzielczości Full HD przez piętnaście minut.

Test stabilności (po lewej) i narzędzie do monitorowania GPU-Shark (kliknij, żeby powiększyć)

Program pozwala także na przeprowadzenie testów wydajności w dwóch zdefiniowanych przez twórców trybach – 720p i 1080p. Uzyskane wyniki możemy porównać z rezultatami innych użytkowników.

Do monitorowania karty graficznej w czasie testów możemy wykorzystać dołączony do FurMarka program GPU-Shark lub GPU-Z (instalowana przez program wersja nie zawsze jest aktualna).

PobierzMSI Kombustor

Firma MSI, w ramach uzupełnienia aplikacji Afterburner, udostępniła użytkownikom własną wersję narzędzia do testowania stabilności kart graficznych. Kombustor działa na tym samym silniku co FurMark i do monitorowania parametrów akceleratora także wykorzystuje aplikację GPU-Shark.

Główne okno programu MSI Kombustor

Do przetestowania stabilności karty graficznej oddano nam 16 testów, które możemy uruchamiać w różnych rozdzielczościach (od 400x300 do 7680x1440) i poziomie Anty-aliasingu (wyłączony, 2x, 4x, 8x) lub za pomocą trzech zdefiniowanych przez producenta ustawień (Performance - 1280x720 FS, AA: Off; Extreme FHD - 1920x1080 FS, AA: 4X MSAA; Extreme WQHD - 2560x1440 FS, AA: 8X MSAA).

Uruchomiony test stabilności i narzędzie do monitorowania GPU-Shark (kliknij, żeby powiększyć)

FRAPS

PobierzFraps

To aplikacja, która pozwala nie tylko na sprawdzenie liczby klatek wyświetlanych w ciągu sekundy na ekranie monitora, ale także na robienie zrzutów ekranu (w wersji darmowej tylko do formatu .BMP) i nagrywanie filmów (do trzydziestu sekund w przypadku nieodpłatnego wariantu).

Główne okno programu FRAPS

Aby sprawdzić, jaki wzrost wydajności towarzyszy podkręceniu zegarów rdzenia graficznego oraz pamięci należy przeprowadzić dwa niezależne testy – pierwszy przy domyślnych dla akceleratora taktowaniach i drugi po ich podniesieniu. Oba pomiary należy przeprowadzić w możliwie identycznych warunkach. Nie bez znaczenia jest wybór gry oraz konkretnej w niej lokacji, która posłuży za odnośnik przy porównaniach. O tym, jak odpowiednio dobrać procedurę i przeprowadzić testy możemy dowiedzieć się z tego artykułu.

 

Ustawienia zrzutów obrazu oraz przechwytywania wideo (kliknij, żeby powiększyć)

Przed rozpoczęciem testów w grach musimy uruchomić FRAPS-a i wybrać parametry, za pomocą których program będzie sprawdzał liczbę generowanych klatek. Do wyboru mamy dwie możliwości - automatyczne przerwanie monitorowania po upływie 60 sekund od uruchomienia testu (domyślnie wciśnięcie klawisza F11 podczas gry) lub na nasze życzenie (ponowne wciśnięcie klawisza F11). W ustawieniach programu możemy wybrać także parametry, które będą monitorowane (liczba wyświetlanych klatek; minimalna, średnia i najwyższa ich liczba lub czas generowania). Pliki dziennika zapisywane są w formacie .CVS i mogą być otwierane za pomocą notatnika lub programów takich jak notepad++.

Ustawienia monitorowania liczby klatek wyświetlanych w ciągu sekundy

FRAFS Bench Viewer

PobierzFRAPS Bench Viewer

Interpretacja i porównywanie plików dziennika tworzonych przez FRAPS-a może być bardzo żmudnym procesem, zwłaszcza kiedy testy trwały dłużej niż domyślne sześćdziesiąt sekund. Z pomocą nam może przyjść FRAFS Bench Viewer, prosta aplikacja do przedstawiania wyników testów FRAPS-a w formie wykresów.

Interpretacja graficzna pliku dziennika stworzonego przez program FRAPS (kliknij, żeby powiększyć)

Obsługa programu jest bardzo prosta. Po uruchomieniu aplikacji oprócz jej okna otworzy nam się kolejne, wyświetlające zawartość folderu, w którym FRAPS domyślnie przechowuje pliki dzienników. Wystarczy, że przeciągniemy interesujący nas plik do FRAFS-a, żeby zapoznać się graficzną interpretacją przebiegu testów.

Program analizuje tylko pliki (...)frametimes.csv. W trzech zakładkach możemy przeglądać czas renderowania pojedynczych klatek, przebieg FPS-ów w czasie testu oraz zestawienie czasu generowania klatek posortowane od najkrótszego do najdłuższego.

3DMark

Pobierz3DMark

To najpopularniejszy na świecie program do testowania wydajności komputerów. Wyniki jego testów możemy porównywać nie tylko między przeprowadzonymi przez nas próbami, ale także z innymi użytkownikami korzystającymi z tej aplikacji.

Główne okno programu 3DMark (kliknij, żeby powiększyć)

W darmowej wersji program pozwala na przeprowadzenie testów jedynie w rozdzielczości 720p. Skazani będziemy także na oglądanie kilkuminutowych animacji przed każdą z czterech prób, które możemy uruchomić pojedynczo lub naraz.

Wynik testu prezentowany w oknie aplikacji (kliknij, żeby powiększyć)

Do zmierzenia wydajności naszego komputera 3DMark wykorzystuje 4 różne testy – Ice Storm (głównie urządzenia mobilne), Cloud Gate (notebooki i komputery PC ), Sky Diver (notebooki oraz PC-ty przeznaczone do grania), a także Fire Strike (najwydajniejsze platformy PC).

Wynik testu prezentowany na stronie WWW (kliknij, żeby powiększyć)

Prezentacja wyników jest bardzo rozbudowana. Oprócz samych wartości liczbowych reprezentujących wydajność w konkretnych testach 3DMark informuje bardzo szczegółowo o platformie ja jakiej próby zostały przeprowadzone. Efekty pracy programu możemy obejrzeć w oknie aplikacji lub za pomocą przeglądarki internetowej (każdy z przeprowadzonych testów jest przechowywany na serwerach producenta).

Catzilla

PobierzCatzilla ALLBenchmark

To polski odpowiednik 3DMarka. Podobnie jak jego protoplasta pozwala na zmierzenie wydajności komputera i porównywanie wyników z innymi użytkownikami.

Główne okno programu Catzilla (kliknij, żeby powiększyć)

W darmowej wersji do sprawdzenia wydajności karty graficznej wykorzystuje sześć testów (z czego jeden sprawdza wydajność procesora podczas obliczania fizyki) przeprowadzanych w rozdzielczości 576p i 720p, zaprojektowanych tak, żeby sprawdzić sprzęt pod kątem generowania grafiki w najnowszych grach.

 

Okna opisu testów (po lewej) i ich konfiguracji (po prawej; kliknij, żeby powiększyć)

Catzilla nie ogranicza się jedynie do testowania i przedstawienia wyników swojej pracy. Po przeprowadzenia testu możemy przejrzeć sugestie dotyczące wymiany poszczególnych komponentów (wraz z cenami) oraz jaki wpływ na końcowy wynik takie zmiany wpłyną.

Okna modułów rekomendacji (kliknij, żeby powiększyć)

Catzilla oprócz przedstawiania wyników testów w postaci liczbowej przydziela naszemu komputerowi jeden z dwunastu dostępnych certyfikatów. Zostały one podzielona na cztery odznaki, z której każda dodatkowo oznaczona jest od jednej do trzech gwiazdek. Ten graficzny sposób informowania o wydajności ma ułatwić nam zorientowanie się, czy nasz komputer poradzi sobie z konkretnymi grami. W płatnej wersji programu dostępny jest moduł "sprawdź grę" informujący o tym, jaki poziom wydajności musi oferować komputer, żeby dostarczył płynnej rozgrywki.

Moduł "Sprawdź grę" (powyżej) oraz klasyfikacja certyfikatów (kliknij, żeby powiększyć)

UWAGA!

Po instalacji program pozwala na przeprowadzenie testów jedynie w rozdzielczości 576p. Żeby odblokować wszystkie funkcje wersji Free (test w rozdzielczości 720p, wysłanie ostatniego wyniku do porównania z innymi użytkownikami, wysyłanie wyników do serwisu HWBOT i na Top listę Catzilli) należy założyć konto na stronie internetowej Catzilli i zarejestrować znajdujący się w profilu darmowy kod w programie (zakładka "upgrade").

Unigine Heaven i Valley

PobierzUnigine Heaven DX11 Benchmark

To bardzo popularne, także wśród portali komputerowych, programy testujące wydajność i stabilność kart graficznych. Aplikacje działają pod kontrolą autorskiego silnika firmy Unigine, a benchmark Heaven wsławił się jako pierwszy wykorzystujący biblioteki DirectX 11.

 

Główna okna programów Heaven i Valley (kliknij, żeby powiększyć)

Oba programy działają w identyczny sposób. Pierwsze okno pozwala nam wybrać parametry za pomocą jakich będzie przeprowadzony test (rozdzielczość, jakość grafiki, obsługa wielu monitorów i stereoskopowego 3D, poziom Anti-aliasingu). Możemy dobrać je własnoręcznie lub skorzystać ze zdefiniowanych przez producenta profili Basic, Extreme i ExtremeHD (tylko w programie Valley).

Zrzut ekranu z testu Heaven (kliknij, żeby powiększyć)

PobierzValley Benchmark

Po uruchomieniu programu naszym oczom ukazuje się animacja, która jest wykorzystana w trakcie testów. Dzięki temu, że działa w pętli możemy wykorzystać ją jak test stabilności. W górnej części okna znajduje się menu, które pozwala na zmianę wcześniej zdefiniowanych parametrów.

Zrzut ekranu z testu Valley (kliknij, żeby powiększyć)

Bardzo ciekawym rozwiązaniem jest możliwość przełączenia kamery w tryb „Free” i pozwolenie nam na niczym nieograniczone poruszanie się po stworzonej przez programistów przestrzeni. W tym trybie możemy też zmieniać dowolnie porę dnia (Heaven i Valley) oraz ilość chmur, intensywność deszczu czy siłę wiatru (Valley).

Dostępne ustawienia w trybie testu stabilności (kliknij, żeby powiększyć)

Żeby uruchomić test musimy kliknąć przycisk „Benchmark” lub wcisnąć przycisk F9 na klawiaturze.

Płatna wersja programu pozwala na tworzenie raportów i eksportowanie ich do plików .CSV, obsługę komend z wiersza poleceń czy zapętlenie testów.

2014.11.11, 12:38
Ten artykuł mimo, że wyjaśnia dokładnie parametry programów, dopóki nie będzie polskich ekranów nie znając angielskiego i programowania dla mnie jest bezużyteczny /po prostu nie odważę się :(/
2014.11.11, 12:43
Tatlesz, niektóre programy są spolszczone, np. EVGA Precision X (zobacz screenshoty w naszym artykule). Możesz użyć właśnie tych aplikacji.
Ze względu na obowiązującą ciszę wyborczą funkcja komentowania została wyłączona do dn. 2019-05-26 godz. 21:00.